बॉलीवूडमध्ये काही चित्रपट केवळ मनोरंजनासाठी येतात, तर काही इतिहासाला नवा उजाळा देतात. सध्या ‘छावा’ हा सिनेमा चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या पराक्रमावर आधारित या सिनेमाने प्रेक्षकांना भारावून टाकले आहे. हा सिनेमा केवळ महाराष्ट्रातच नाही तर देशभरात चर्चेत आहे. अनेक सेलिब्रिटींनी या चित्रपटाचे कौतुक केले आहे. मात्र, खास म्हणजे क्रिकेट विश्वातील दोन दिग्गजांनीही ‘छावा’ पाहिल्यानंतर आपली प्रतिक्रिया दिली आहे.
टीम इंडियाचा माजी क्रिकेटपटू आणि सध्याचा प्रशिक्षक गौतम गंभीर याने छत्रपती संभाजी महाराज यांच्याबद्दल दोनच शब्दांत गौरवोद्गार काढले – “Devotion to Motherland”. तर, माजी क्रिकेटर आकाश चोप्रा याने हा चित्रपट पाहिल्यानंतर संभाजी महाराजांचा इतिहास शाळेत शिकवला गेला नाही, यावर थेट प्रश्नच उपस्थित केला.
आकाश चोप्राचा थेट सवाल
आकाश चोप्राने ‘छावा’ पाहिल्यानंतर एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारला – “आम्हाला शाळेत संभाजी महाराजांबद्दल शिकवले का नाही?” त्याने सोशल मीडियावर पोस्ट करत लिहिले, “शौर्य, निस्वार्थीपणा आणि कर्तव्यभावनेची अविश्वसनीय कथा पाहिली. पण आम्हाला शाळेत संभाजी महाराजांबद्दल काहीच शिकवले गेले नाही. मात्र, आम्हाला अकबर हा किती न्यायी आणि महान सम्राट होता हे शिकवले गेले. दिल्लीतील प्रमुख रस्त्याला औरंगजेब रोड असे नाव दिले गेले. हे का आणि कसे झाले?”
त्याच्या या प्रश्नाने सोशल मीडियावर मोठी चर्चा रंगली. अनेकांनी त्याच्या या प्रश्नाला दुजोरा देत संभाजी महाराजांचा इतिहास शाळांमध्ये शिकवला गेला पाहिजे, असे मत मांडले.
गौतम गंभीरचे गौरवोद्गार
गौतम गंभीर हा केवळ क्रिकेटपटू नसून स्पष्टवक्तेपणासाठी ओळखला जातो. त्यानेही ‘छावा’ पाहिल्यानंतर आपल्या भावना व्यक्त केल्या. आपल्या पोस्टमध्ये त्याने फक्त दोनच शब्द लिहिले, पण ते शब्द संभाजी महाराजांच्या संपूर्ण आयुष्याचा सार सांगणारे होते – “Devotion to Motherland” म्हणजेच “मातृभूमीची निस्सीम भक्ती”.
संभाजी महाराजांचे आयुष्य पाहिले तर त्यांच्याइतकी मातृभूमीसाठीची निस्सीम निष्ठा क्वचितच कुणामध्ये दिसेल. केवळ ९ वर्षांचे असताना त्यांनी संस्कृत भाषेत महाकाव्य लिहिले. तरुण वयात मुघलांविरुद्ध पराक्रम गाजवला आणि शेवटी औरंगजेबाच्या कैदेत अमानुष छळ सहन करतही हिंदवी स्वराज्यासाठी आपले बलिदान दिले.
‘छावा’साठी प्रेक्षकांचा अभूतपूर्व प्रतिसाद
‘छावा’ चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर तुफान गाजवले आहे. अवघ्या ४ दिवसांत १५० कोटींचा टप्पा पार करत या सिनेमाने ऐतिहासिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारतभर या चित्रपटाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे. चित्रपटातील अनेक दृश्ये अंगावर शहारे आणणारी आहेत, विशेषतः शेवटचा भाग तर प्रेक्षकांना भावूक करणारा आहे.
चित्रपटाचा शेवट पाहताना अनेकांच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहतात. संभाजी महाराजांनी मातृभूमीसाठी सहन केलेले अत्याचार पाहून प्रत्येक मराठी माणसाच्या हृदयात त्यांच्याबद्दल अधिक आदर निर्माण होतो.
संभाजी महाराजांच्या जीवनाचा योग्य सन्मान होतोय का?
आकाश चोप्राने विचारलेला प्रश्न खरंच विचार करायला लावणारा आहे. भारताच्या इतिहासात संभाजी महाराजांचा योग्य तो सन्मान केला जातोय का? त्यांच्या पराक्रमाचा आणि बलिदानाचा योग्य तो उल्लेख शालेय अभ्यासक्रमात आहे का?
इतिहासाच्या पुस्तकांमध्ये मुघल बादशहांचा मोठा उल्लेख असतो. अकबर किती महान होता, औरंगजेब कसा शिस्तप्रिय होता, हे शिकवले जाते. पण छत्रपती संभाजी महाराजांसारख्या स्वराज्यरक्षक योद्ध्यांचा इतिहास मात्र दुर्लक्षित केला जातो.
‘छावा’ चित्रपटामुळे नवी जागरूकता
‘छावा’ चित्रपटाने मात्र हा इतिहास पुन्हा जिवंत केला आहे. मराठी चित्रपटसृष्टीने एक अत्यंत दर्जेदार ऐतिहासिक चित्रपट दिला आहे. या चित्रपटामुळे नव्या पिढीपर्यंत संभाजी महाराजांचा पराक्रम पोहोचतोय.
या चित्रपटानंतर अनेक लोक संभाजी महाराजांबद्दल अधिक जाणून घेऊ लागले आहेत. सोशल मीडियावरही संभाजी महाराजांबद्दल माहिती शेअर केली जात आहे. त्यामुळे हा चित्रपट केवळ एक सिनेमा न राहता, तो इतिहासाला नवा उजाळा देणारा एक मोठा माध्यम बनला आहे.
संभाजी महाराज – केवळ राजा नव्हे, तर हिंदवी स्वराज्याचे खरे रक्षक
संभाजी महाराज हे केवळ छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पुत्र म्हणून ओळखले जात नाहीत. ते स्वतः एक महान योद्धा होते. स्वराज्यासाठी त्यांनी दिलेले बलिदान अनन्यसाधारण आहे.
त्यांनी केवळ युद्धात पराक्रम गाजवला नाही, तर संस्कृती, धर्म आणि हिंदवी स्वराज्याच्या अस्तित्वासाठी शेवटच्या श्वासापर्यंत लढा दिला. त्यांनी मुघलांना शरण जाण्याचे कोणतेही प्रस्ताव नाकारले. त्यांचा छळ होत असतानाही त्यांनी स्वराज्याशी गद्दारी केली नाही.
‘छावा’ पाहा आणि संभाजी महाराजांना समजून घ्या
जर तुम्ही ‘छावा’ चित्रपट पाहिला नसेल, तर तो नक्की पाहा. कारण हा फक्त एक सिनेमा नाही, तर हा आपल्या इतिहासाचा एक अभिमानास्पद भाग आहे.
संभाजी महाराजांचा इतिहास पुस्तकात नसेल, पण हा चित्रपट तो प्रत्येकाच्या मनात कोरून जाईल. त्यांचा शौर्यगाथा प्रत्येक मराठी माणसाने आणि संपूर्ण भारताने जाणून घेतली पाहिजे.
𝐂𝐡𝐚𝐭𝐫𝐚𝐩𝐚𝐭𝐢 𝐒𝐚𝐦𝐛𝐡𝐚𝐣𝐢 𝐌𝐚𝐡𝐚𝐫𝐚𝐣
Devotion to Motherland!
— Gautam Gambhir (@GautamGambhir) February 18, 2025
Watched Chhaava today. Incredible tale of bravery, selflessness and the sense of duty.
Genuine question—why were we not taught about Chattrapati Sambhaji Maharaj at all in school? Not even a mention anywhere!!!
We did learn though how Akbar was a great and fair emperor, and…
— Aakash Chopra (@cricketaakash) February 17, 2025
‘छावा’ चित्रपटाने इतिहासाला नवी दिशा दिली आहे. क्रिकेटपटू आकाश चोप्रा आणि गौतम गंभीरसारख्या व्यक्तींनी दिलेल्या प्रतिक्रियांमुळे हा विषय अधिक चर्चेत आला आहे. आता प्रश्न असा आहे की, आपण संभाजी महाराजांच्या पराक्रमाचा योग्य तो सन्मान करतोय का?
तुम्हाला काय वाटतं? संभाजी महाराजांचा इतिहास शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट केला गेला पाहिजे का? तुमच्या प्रतिक्रिया कमेंटमध्ये नक्की कळवा.